Als je geurkaars alleen in het midden brandt en de randen onaangetast blijven, heb je te maken met tunneling. Dit is een van de meest voorkomende problemen bij kaarsen en ontstaat vrijwel altijd doordat de kaars bij de eerste keer te kort heeft gebrand. Het goede nieuws: je kunt tunneling voorkomen en in veel gevallen ook nog herstellen.

Waarom brandt een geurkaars alleen in het midden?

Was heeft een geheugen. Dat klinkt vreemd, maar het betekent concreet dit: bij de eerste aansteking smelten alleen de was rondom de vlam. Tot waar die smeltzone reikt, bepaalt het patroon voor elke volgende keer. Heb je de kaars te snel uitgeblazen, dan heeft de was nooit de kans gekregen om tot de randen te smelten. Bij elke volgende aansteking brandt de vlam verder omlaag in dat smalle kanaal in het midden, terwijl de randen hard en koud blijven. Zo ontstaat de tunnel.

Een andere oorzaak kan een te dunne of te korte pit zijn. Als de pit niet genoeg warmte produceert, bereikt het vlammetje de randen simpelweg niet, ook al brand je de kaars lang genoeg. Dit is vaker een probleem bij goedkopere kaarsen, waarbij de pit niet goed is afgestemd op de diameter van de kaars.

Zo voorkom je tunneling bij geurkaars

De oplossing zit in de eerste aansteking. Bij een nieuwe kaars geldt de vuistregel: brand de kaars minstens één uur per centimeter diameter. Een geurkaars van 8 centimeter doorsnede moet dus de eerste keer minstens 8 uur branden, totdat het gehele bovenste laagje gesmolten was een egale vloeistoflaag vormt tot aan de rand. Pas dan blaas je hem uit.

Dat klinkt lang, maar het is de enige manier om te voorkomen dat de kaars een tunnel vormt. Na die eerste sessie kun je de kaars bij volgende keren gerust korter aansteken, want het geheugen is al goed ingesteld.

Houd daarnaast de pit op de juiste lengte: ongeveer 5 millimeter is ideaal. Een te lange pit geeft een grote, ongelijke vlam die roet produceert. Een te korte pit gaat snel uit. Knip de pit vóór elke aansteking bij als dat nodig is.

Tunneling herstellen: drie manieren

Heeft je geurkaars al een tunnel gevormd? Dan zijn er een paar manieren om dit te verhelpen, afhankelijk van hoe diep de tunnel al is.

  • Aluminiumfolie-methode: Vouw een stuk aluminiumfolie om de bovenkant van de kaars, zodat er een soort deksel ontstaat met een klein gat in het midden voor de vlam. De folie houdt de warmte vast en zorgt dat de buitenste wasranden alsnog smelten. Laat de kaars zo een uur of langer branden en controleer regelmatig. Verwijder de folie voorzichtig (die kan heet worden).
  • Warme lucht gebruiken: Een föhn op lage stand kan de bovenste waslaag voorzichtig smelten. Beweeg de föhn langzaam in cirkels over het oppervlak totdat de was gelijkmatig vloeibaar is. Laat het daarna hard worden en wacht tot het vlakke oppervlak volledig gestold is voordat je de kaars weer aansteekt.
  • Overtollige was wegscheppen: Bij een diepe tunnel kun je met een lepeltje wat gestolde was langs de randen wegscheppen, zodat de pit meer zuurstof krijgt en de vlam groter en warmer wordt. Gooi de weggeplukte was niet weg, want je kunt die smelten en elders gebruiken.

Let op: bij een hele diepe tunnel (meer dan 3 à 4 centimeter) is herstel moeilijker en soms niet volledig mogelijk. De vlam kan dan gaan stikken door gebrek aan zuurstof, of de pit verdrinkt in de gesmolten was.

Wanneer heeft herstel geen zin meer?

Als de tunnel al zo diep is dat de pit volledig onder de wasrand ligt en je de kaars nauwelijks meer kunt aansteken, is de kaars in de meeste gevallen verloren voor normaal gebruik. Je kunt de resterende was dan wel uitscheppen, smelten en hergebruiken in een ander potje, of gebruiken om een nieuwe kaars te maken. Dat is duurzamer dan de kaars weggooien.

Het beste moment om in te grijpen is dus zo vroeg mogelijk: zodra je merkt dat de kaars na de eerste sessie al een lichte tunnel vormt, gebruik dan direct de aluminiumfolietruc bij de volgende aansteking. Hoe eerder je ingrijpt, hoe groter de kans dat je de kaars nog volledig kunt redden.