Pampasgras heeft flink wat nadelen die je op voorhand moet kennen. De plant ziet er prachtig uit, maar is invasief, gevaarlijk bij brand en kan mensen en dieren verwonden door de scherpe bladeren. Wie pampasgras plant zonder dit te weten, staat later voor een flinke klus om er weer van af te komen.

Pampasgras is invasief en bijna niet te verwijderen

Het grootste nadeel van pampasgras is hoe snel en agressief de plant zich verspreidt. Een volwassen pluim kan tienduizenden zaden produceren die door de wind over grote afstanden worden verspreid. Die zaden ontkiemen makkelijk, ook buiten je eigen tuin. Zo kan pampasgras opduiken bij buren, in plantsoen of in de natuur verderop.

In landen als Australië, Nieuw-Zeeland en delen van Europa staat pampasgras op de lijst van invasieve exoten. In Nederland en België groeit de bezorgdheid over de verspreiding in natuurgebieden, waar de plant inheemse soorten verdringt. Zodra pampasgras is gevestigd, gaat het om een enorme polvorm met diepe wortels. Die wortels zijn taai en gaan soms tot meer dan een meter diep. Verwijderen doe je niet even snel: je hebt een schop, spierkracht en meerdere sessies nodig. En als je ook maar een stuk wortel achterlaat, groeit de plant gewoon opnieuw uit.

Scherpe bladeren: gevaar voor mens en dier

De bladeren van pampasgras lijken zacht van een afstandje, maar de randen zijn microscopisch fijn getand. Bij contact snijden ze makkelijk in huid, ogen of oren. Dat is niet alleen vervelend voor volwassenen die de plant snoeien of passeren, maar ronduit gevaarlijk voor kinderen en huisdieren die er tegenaan rennen of doorheen willen kruipen.

Bij het onderhoud, zoals het terugknippen in het voorjaar, moet je altijd dikke handschoenen en lange mouwen dragen. Zelfs dan is de kans op kleine snijwondjes reëel. Houd je tuin zo in dat kinderen niet zomaar bij de plant kunnen. In een kleine tuin waar kinderen vrij spelen, is pampasgras eigenlijk geen verstandige keuze.

Brandgevaar in droge periodes

Pampasgras droogt in de zomer sterk uit. De dorre bladmassa brandt vervolgens snel en heet. Staat de plant dicht bij een schutting, houten tuinmeubilair of een overkapping, dan is de kans op schade bij een brand of een brandend waxinelichtje al aanwezig. In Zuid-Europa en Californië zijn pampasgrassen bij bosbranden regelmatig de katalysator die vuur snel verder verspreidt.

In de Nederlandse zomer van 2022, die uitzonderlijk droog en heet was, werden tuinbezitters op meerdere plaatsen gewaarschuwd voor brandgevaar bij droog siergras. Pampasgras in een dichte, droge tuin vlakbij een houtconstructie is dus een risico dat je serieus moet nemen.

Groot formaat dat andere planten overwoekert

Een volwassen pampasgrasplant kan drie tot vier meter hoog worden en een breedte van twee meter bereiken. Dat imposante formaat is voor sommigen precies de aantrekkingskracht, maar in de praktijk overheerst de plant zijn omgeving volledig. Omringende vaste planten krijgen minder licht en ruimte. De pol groeit bovendien elk jaar groter, waardoor je hem regelmatig hard moet terugknippen om hem in de hand te houden.

In een kleine stadstuin of een krap bemeten border is pampasgras dan ook al snel een slechte keuze. De plant vraagt gewoon veel ruimte en geeft die nooit zomaar terug.

Onderhoud kost meer tijd dan gedacht

Pampasgras staat bekend als makkelijk, maar dat klopt maar ten dele. De plant heeft weinig water nodig en groeit in bijna elke bodem, dat is waar. Het terugsnoeien in het vroege voorjaar is echter zwaar werk. De pol moet flink ingekort worden, het liefst tot zo’n dertig centimeter boven de grond. Zonder snoei raken de binnenste bladeren verrot, staat de plant er gammel bij en neemt het brandgevaar toe.

Dat snoeien is fysiek zwaar en tijdrovend. Bovendien heb je specifieke gereedschappen nodig: een snoeischaar alleen is niet voldoende voor een volwassen pol. Veel mensen binden de pluimen samen en snoeien als bundel, wat helpt maar alsnog minstens een uur per plant kost. Tel daarbij het wegbrengen van het snoeiriool op, en je begrijpt dat het onderhoud aanzienlijk is.

Wie al deze nadelen van pampasgras op een rij ziet, begrijpt dat de plant zijn populariteit niet altijd waard is. Heb je een grote tuin, geen kleine kinderen of huisdieren, en wil je jaarlijks investeren in goed onderhoud? Dan kan het nog. Maar twijfel je daarover, dan is een alternatief siergras zoals Miscanthus of Stipa een stuk verstandiger: vergelijkbaar effect, zonder de risico’s en de invasieve groei.